Tveir starfsmenn Náttúrustofu Suðurlands, Erpur Snær Hansen og Erna Svanhvít Sveinsdóttir, fóru ásamt Marinó Sigursteinssyni í 12 lundabyggðir umhverfis landið 15-27. júní en þá var búið að skoða rannsóknaholur í Vestmannaeyjum.

 

Erna, Marinó og Þorkell Lindberg Þórarinsson, forstöðumaður Náttúrustofu Norðausturlands, í Lundey á Skjálfanda.

Rannsóknir Náttúrustofu Suðurlands og fleiri á farháttum skrofu halda áfram í sumar. Búið er að ná aftur þremur af sex gagnaritum sem settir voru á síðasta sumar.

 

Skrofa í Ystakletti 4. júlí 2010. Búið er að koma nýjum gagnarita á skrofuna en þetta er fimmta árið sem þessi tiltekna skrofa ber gagnarita.

Nokkuð hefur hrunið úr Bjarnarey síðustu daga í a.m.k. þremur atburðum.

 

Norðvesturhorn Bjarnareyjar þar sem sjá má þrjú brotsár. Nýjasta og minnsta hrunið er lengst til vinstri á myndinni og svo má sjá tvö brotsár í bergstálinu fyrir miðri mynd. Efst hefur hrunið úr efstu brún og svo hefur stór fylla farið rétt ofan við mitt bergstálið.

Vikur úr Eyjafjallajökli ásamt þara í Höfðavík.

 

Hér fyrir neðan eru nokkrar myndir af gosmekkinum í Eyjafjallajökli, flestar eru teknar frá Heimaey en einnig voru nokkrar teknar á fastalandinu vestan við jökulinn.

 

 

 

 

Laugardaginn 24. apríl síðastliðinn var Surtseyjarfélagið með kynningarfund í Svölukoti um rannsóknir í Surtsey og verndun eyjarinnar.

 

 

 

Hallgrímur Jónasson, formaður Surtseyjarfélagsins, kynnti starfsemi félagsins.

 

Gos er hafið í toppgíg Eyjafjallajökuls nokkrum dögum eftir að gosinu lauk á Fimmvörðuhálsi.

 

Á sama tíma og margir landsmenn fylgdust með umfjöllun fréttamiðlanna um skýrslu Rannsóknarnefndar Alþingis var fríður hópur fólks að leika sér á torfæruhjólum á nýja hrauninu á Heimaey.

Miðvikudaginn 24. mars næstkomandi verður haldið málþing um Jarðminjagarða (Geopark) á Íslandi í Salnum, Kópavogi. Það eru Náttúrustofa Suðurlands, Náttúrustofa Norðurlands vestra, Náttúrustofa Reykjaness, Náttúrufræðistofa Kópavogs, Umhverfisstofnun, Náttúrufræðistofnun Íslands og Jarðfræðifélag Íslands sem standa að málþinginu.

 

Fimmtudaginn 25. febrúar klukkan 12:15 flytur jarðfræðingurinn Ingvar A. Sigurðsson, á Náttúrustofu Suðurlands, erindi sem hann nefnir: Hnyðlingar í íslenskum gosmyndunum.

 

 

 

Það bles aðeins í Eyjum á fimmtudaginn í síðustu viku og á nokkrum stöðum hefur þunn gróðurþekjan hreinlega fokið af móberginu. Myndirnar hér fyrir neðan voru teknar þriðjudaginn 26. janúar síðastliðinn á gígbarmi Sæfjallsins í Kinn.

 

 

Í nýjasta tölublaði Blika er grein eftir Freydísi Vigfúsdóttur og fleiri sem nefnist: Fæða súlu við Ísland. Hægt er að nálgast greinina hér.

 

Í nýjasta tölublaði fugla, tímariti Fuglaverndar, er grein eftir Erp Snæ Hansen og fleiri um lundann. Hægt er að nálgast greinina hér.

 

Ungur sléttumáfur (Larus pipixcan) sást við Vestmannaeyjahöfn sunnudaginn 6. desember. Hann hélt sig á sama stað daginn eftir og komu m.a. þrír fuglaskoðarar í dagsferð með Herjólfi til að sjá fuglinn en sléttumáfar hafa aðeins sést þrisvar áður á Íslandi svo vitað sé.

 

Sléttumáfurinn (e: Franklin's Gull) á nyrðri hafnargarðinum. Myndin er tekin frá Herjólfi.

Í gær rak dautt smáhveli á land í Brimurð. Talið er að þetta sé nýfæddur háhyrningskálfur.

 

 

Háhyrningskálfurinn, sem er um 2,6 m að lengd, er frekar illa farinn og hefur verið einhvern tíma að velkjast í sjónum.

 

Fimmtudaginn 27. nóvember klukkan 12:15 flytur líffræðingurinn Þórdís Vilhelmína Bragadóttir, á Náttúrustofu Norðurlands vestra, erindi sem hún nefnir: Fuglalíf á votlendissvæðum Skagafjarðar.

Föstudaginn 20. nóvember kl. 13-16:30 stendur Umhverfisstofnun fyrir málþingi um náttúruvernd í Rúgbrauðsgerðinni. Sjá nánar í auglýsingunni hér fyrir neðan.

 

 

Þann 8. október næstkomandi munu Samtök Náttúrustofa á Íslandi (SNS) standa fyrir náttúrustofuþingi. Þetta er í fimmta skipti sem slíkt þing er haldið í tengslum við ársfund félagsins.

Að þessu sinni sér Náttúrustofa Reykjaness í Sandgerði um undirbúning þingsins og verður það haldið í Samkomuhúsinu í Sandgerði. Dagskráin hefst klukkan 09.30 með ávarpi umhverfisráðherra og stendur til 17:00 eins og meðfylgjandi dagskrá sýnir.

Þingið er öllum opið, bæði á allt þingið eða einstaka fyrirlestra.

 

 

Undanfarin ár hefur Náttúrustofa Suðurlands tekið þátt í rannsóknum á farleiðum skrofunnar. Settir voru gagnaritar á varpfugla í Ystakletti og þeir svo teknir aftur þegar fuglinn kom til baka í varpið ári síðar. 

Náttúrustofa Suðurlands tók þátt í merkingarleiðangri fuglaáhugamanna út í Bjarnarey helgina 14-16. ágúst. Samtals voru merktir rúmlega 600 fuglar.

 

Stormsavala (Hydrobates pelagicus).

 

Heimilt verður að veiða lunda í fimm daga í ár frá laugardeginum 25. júlí til miðvikudagsins 29. júlí.

 

Starfsmenn Náttúrustofu fundu fyrstu pysjuna í vöktunarholu í fyrradag, þann 8.júlí og í gær sáust þrjár pysjur í holum í Álsey. 

Starfsmenn Náttúrustofu Suðurlands hafa undanfarnar vikur rannsakað varpárangur lunda í u.þ.b. 250 holum á fimm stöðum í Vestmannaeyjum.

 

Rannsóknir halda áfram á farháttum skrofa.

 

Þessa stundina er mikill fjöldi þistilfiðrilda á Heimaey. Myndin hér fyrir neðan var tekin úti á Eiði í hádeginu. Nánar má lesa um þistilfiðrildi hér.

 

Heiðlóuhreiður með fjórum eggjum fannst í Surtsey 20. maí. Þar með er heiðlóan 15. fuglategundin sem verpur í Surtsey.

 

 

Fyrstu heiðlóueggin í Surtsey.

Þriðjudaginn 12. maí mátti sjá 9 landsvölur (Hirundo rustica) og 2 bæjasvölur (Delichon urbicum) við tjörnina í Herjólfsdal og á sama tíma var stök landsvala við Fiskiðjuna og bæjasvala við Eyjaberg. Svölurnar sem voru í Herjólfsdal hafa nú dreift sér um bæinn og má sjá þær á sveimi þar sem helst má búast við að eitthvað æti (flugur) sé að finna. Frekari upplýsingar um svölukomur má sjá í frétt frá 23. mars í ár.

 

 

Landsvala.

 

 

Bæjasvala við tjörnina í Herjólfsdal.

 

 

Krossnefur (Loxia curvirostra) er finkutegund sem flækist stundum til Íslands. Talsvert hefur borið á krossnefum í barrskógum á Suðurlandi frá því síðasta haust og nú er ljóst að margir hafa orpið og komið upp ungum í vetur.

Fýllinn heldur til við Vestmannaeyjar svo til allt árið, það er helst í stífum norðanáttum að vetri sem hann hverfur í einhverja daga. Á vorin og haustin má að auki sjá hér dekkri afbrigði (blue morph) sem eiga sín aðalheimkenni norðar, t.d. við Svalbarða.

Um helgina mátti sjá þrjár tegundir af svölum á Heimaey. Þetta voru landsvala (Hirundo rustica), bæjasvala (Delichon urbicum) og bakkasvala (Riparia riparia).

Fimmtudaginn 26. mars klukkan 12:15 flytur Róbert A. Stefánsson, líffræðingur á Náttúrustofu Vesturlands, erindið: Glókollur á Vesturlandi.

Farfuglarnir eru farnir að tínast til landsins og nú síðdegis mátti sjá stakan tjald innan við Hörgeyrargarðinn. Þetta er þó ekki fyrsti tjaldurinn sem sést á Heimaey í ár þar sem einn sást á flugi fyrir rúmri viku. Búast má við fjölgun farfugla næstu daga þar sem tími er kominn á nokkrar tegundir og þær farnar að sjást á fastalandinu. Má þar nefna sílamáf, skúm og álft.

Fimmtudaginn 26. febrúar kl. 12:15 - 12:45 flytur dr. Agnar Ingólfsson erindi fyrir hönd Náttúrustofu Reykjaness.

Nú er verið að endurnýja heimasíðu Náttúrustofu Suðurlands. Reikna má með að einhverjir dagar líði þar til heimasíðan er komin á það form sem að er stefnt og biðjum við gesti um að gefa okkur smá tíma.

Í morgun (28. október 2008) mátti sjá að nokkuð hafði hrunið úr Fiskhellum. Brotsárið er nálægt efstu brún og hefur stykkið lent á syllu og brotnað áður en það lenti í frosinni brekkunni. Jarðvegurinn hefur tekið mesta höggið en nokkur brot náðu þó alla leið niður að göngustígnum í í Herjólfsdal. Myndirnar hér fyrir neðan voru teknar nú eftir hádegið.

Um klukkan 13 í dag hrundi stór steinn úr Klifinu og fór hann niður undir veg í botninum á Friðarhöfn. Steinn mældist 2,8 m * 2,3 m * 1,8 m eða um 12 rúmmetrar og vegur því um 30 tonn. Smá útslag sést á jarðskjálftamælinum hér í Eyjum klukkan 13.02 og sýnir það væntanlega þegar steinninn var að falla niður. Myndin hér fyrir neðan sýnir steininn og slóðina eftir hann.

Berghlaupið sem féll á Morsárjökul í fyrra var skoðað aftur í síðustu viku.

Meðfylgjandi myndir voru teknar af glóbrystingsungum í grenilundi við Þingvelli 1. og 2. ágúst. Þetta mun vera annað eða þriðja staðfesta varp þessarar tegundar á Íslandi.

 

Rannsóknir á farháttum skrofa halda áfram.

Smá hraun varð úr fjöllum á Heimaey í Suðurlandsskjálftanum í gær.

Talsvert hefur borið á flækingsfuglum á Heimaey undanfarna daga. Mest hefur borið á bæja- og landsvölum en einnig hefur mátt sjá barrfinkur, ískjóa, bjarthegra, taumönd og snjógæs. Snjógæsin er það spök að líklegt verður að telja að hún komi úr fuglagarði einhversstaðar í Evrópu. Nokkra flækinganna má sjá hér fyrir neðan.

Myndin hér fyrir neðan sýnir Pálsfisk sem skipverjar á Frá veiddu við Eldeyjarboða í apríl síðastliðnum. Í bókinni: Íslenskir fiskar eftir Gunnar Jónsson og Jónbjörn Pálsson kemur fram að einn 24,5 sm Pálsfiskur hafi veiðst hér við land á 73 m dýpi á Sandvík norðan Reykjaness. Samkvæmt Jónbirni Pálssyni er þessi fiskur sá þriðji sem veiðist hér við land á þessu ári og sá fjórði sem vitað er um hér við land frá upphafi.

Fimmtudaginn 27. mars heldur Hafdís Sturlaugsdóttir, landnýtingarfræðingur á Náttúrustofu Vestfjarða, erindi í gegnum fjarfundabúnað. Erindið nefnist: „Man sauður hvar gekk lamb“ og með hverjum? Atferlisrannsókn á sauðfé á Ströndum. Erindið hefst klukkan 12.15 og er m.a. hægt að fylgjast með því á þriðju hæð Rannsókna- og fræðaseturs Vestmannaeyja að Strandvegi 50. Sjá nánar hér fyrir neðan.

 

Sunnudaginn 20. september klukkan 20:00 standa Náttúrustofa Suðurlands og Þekkingarsetur Vestmannaeyja fyrir opnu málþingi um ástand lundastofnsins við Vestmannaeyjar. Sjá dagskránna hér fyrir neðan. Hér er hægt að skoða nýja skýrslu um stöðu lundastofnsins við Vestmannaeyjar.

Fimmtudaginn 28. febrúar heldur Róbert Stefánsson forstöðumaður Náttúrustofu Vesturlands erindi í gegnum fjarfundabúnað. Erindið nefnist: Áhrif vegfyllingar og þverunar fjarðar á þéttleika og landnotkun minks. Erindið hefst klukkan 12.15 og er m.a. hægt að fylgjast með því á þriðju hæð Rannsókna- og fræðaseturs Vestmannaeyja að Strandvegi 50. Sjá nánar hér fyrir neðan.

Náttúrustofa Suðurlands hefur í samstarfi við fleiri stofnanir fengið styrk frá Rannsóknamiðstöð Íslands (Rannís) til rannsókna á lunda við Vestmannaeyjar.

Fimmtudaginn 25. október verður 6. erindið í fyrirlestraröð Samtaka Náttúrustofa.

Tvær andarnefjur sáust í Vestmannaeyjahöfn laugardaginn 15. september.

Í sumar tókst að endurheimta tíu af þeim tuttugu gangritum sem settar voru á skrofur í Ystakletti í fyrra. Verða það að teljast mjög góðar endurheimtur og þá sérstaklega þar sem í ljós hefur komið að kettir hafa komið sér fyrir í skrofuholum í miðju varpinu

Söfnun bergsýna úr úteyjum Vestmannaeyja hefur staðið yfir í sumar.

Dr. Erpur Snær Hansen hóf störf hjá Náttúrustofu Suðurlands þann 11. júní. Erpur mun m.a. vinna að rannsóknum á lundastofninum í Vestmannaeyjum. Nánari umfjöllun kemur síðar.

Síðustu nótt og í morgun tókst að endurheimta þrjár skrofur með gangrita í Ystakletti.

Hvítur hrossagaukur hefur orpið á Heimaey undanfarin ár og segir sagan að eitt árið hafi bæði verið hvítt egg og egg með eðlilegum lit í hreiðrinu.

Þrjár merktar sandlóur sáust í og við Klaufina í gærkvöldi. Tvær voru litmerktar en sú þriðja var eingöngu með stálhring. Litmerktu fuglarnir eru karlfuglar sem Vigfús Eyjólfsson merkti á hreiðrum 22. júní í fyrra nálægt þeim stöðum sem þeir sáust á í gær. Einnig merkti Vigfús níu unga á Heimaey og er hugsanlegt að þriðji fuglinn sé einn þeirra.

Í gær fóru Yann Kolbeinsson, Ingvar Atli Sigurðsson og Hrafn Svavarsson í fyrstu ferðina út í Ystaklett til að leita að þeim 20 skrofum sem staðsetningartæki (gangritar) voru sett á í fyrra.  Talsvert var af skrofum í varpinu og klukkan rúmlega 1 í nótt náðist fyrsta skrofan með gangrita. Tækið var tekið af og nýtt sett í staðinn. Áfram verður leitað næstu sólarhringa og ættu fljótlega að liggja fyrir upplýsingar um það hvar skrofurnar halda sig yfir vetrartímann. Það er skrofusérfræðingurinn Jacob González-Solís frá Barselónaháskóla sem stjórnar þessu verkefni í samstarfi við Náttúrustofuna.

Komnar eru nýjar aldursgreiningar á Norðurklettunum á Heimaey

Það hefur verið mikið um farfugla á ferðinni undanfarið og hefur mátt sjá ýmsa fremur sjaldgæfa fargesti á Heimaey. Í gær mátti sjá flórgoða, tvær gargendur og nokkrar urtendur í Höfðavik og í tjörninni við golfskálann voru þrjár stokkendur, urtönd og álft. Af öðrum tegundum sem sést hafa undanfarið má nefna brandönd og rauðhöfðaendur. Nokkuð hefur verið um grágæsir og heiðagæsir og stórir hópar á lóum hafa verið á túnum suður á eyju.

Þeim fjölgar óðum farfuglunum sem sjást á Heimaey. Þann 3. apríl sáust fyrstu lóurnar á Breiðabakka en lóurnar eru nokkuð seinna á ferðinni í ár en í fyrra. Í gær sáust 25-30. hrossagaukar rétt sunnan við skátastykkið og tveir stelkar voru í Klaufinni í morgun. Tjöldunum hefur fjölgað mikið undanfarið og bæði grágæsir og álftir hafa haft hér stutta viðdvöl. Þá sáust skrofur út af Stórhöfða þann 25. mars og sama dag sást stök brandönd í Höfðavíkinni.

Miðvikudaginn 11. apríl verður haldin heilsdagsráðstefna um lundastofninn í Vestmannaeyjum.

Kampselur hefur sést nokkrum sinnum á Heimaey undanfarið. Myndirnar hér á eftir voru teknar á flotbryggjunni í dag og í Höfðavík 7. mars síðastliðinn. Sjá einnig frétt hér á síðunni frá 11. janúar 2006.

Enn rekur mikið af dauðum haftyrðlum á fjörur Heimaeyjar. Þegar kíkt var í Höfðavíkina seinni partinn í dag voru þar a.m.k. 50 fuglar nýreknir á land.

Þann 7. mars fannst tæplega 2 m langur höfrungur rekinn í Höfðavík á Heimaey. Þetta var rákahöfrungur sem er frekar sjaldgæfur við Íslandsstrendur.

Æðarkóngur hefur af og til sést í Vestmannaeyjahöfn frá því í janúar í ár. Líklegt er að a.m.k. tveir fuglar hafi verið á ferðinni. Myndin hér fyrir neðan var tekin í morgun.

Í dag mátti sjá nokkra örþreytta haftyrðla í Höfðavík og í fjörunni var rúmur tugur dauðra fugla. Allir voru fuglarnir mjög horaðir og má reikna með að óveðrið um helgina hafi verið þeim erfitt.

Á miðvikudaginn 28. febrúar verður haldið annað erindið í fyrirlestrarröð Samtaka Náttúrustofa í gegnum fjarfundabúnað. Þá mun dr. Þorsteinn Sæmundsson, forstöðumaður Náttúrustofu Norðurlands vestra, fjalla um jarðfræðileg ummerki snjóflóða. Sjá nánar hér fyrir neðan.

Nokkrar breytingar hafa orðið í Stafnsnesvík í vetur og hefur rofist skarð í fjörukambinn eins og sjá má á efri myndinni hér að neðan sem tekin var 15. janúar síðastliðinn. Seinni myndin var svo tekin 5. febrúar og á henni sést að nokkuð hefur rofist úr skriðunni innan við fjörukambinn enda á brimið greiða leið inn fyrir kambinn.

 

 

 

Í gær var flutt fyrsta fræðsluerindið í fjarfundabúnaði sem Samtök Náttúrustofa standa fyrir. Það var Náttúrustofa Reykjaness sem reið á vaðið þegar Gunnar Þór Hallgrímsson doktorsnemi í líffræði flutti erindið: Af sílamáfum á Suðvesturlandi.

Náttúrustofa Suðurlands í Vestmannaeyjum óskar eftir að ráða líffræðing í fullt starf. Starfið felst í rannsóknum á náttúru Suðurlands með sérstakri áherslu á fæðu og viðkomu lundastofnsins í Vestmannaeyjum. Æskilegt er að viðkomandi hafi lokið meistara- eða doktorsnámi í líffræði og hafi reynslu af rannsóknum á fuglum en einnig kemur til greina að ráða BS-líffræðing sem gæti þá nýtt rannsóknirnar sem doktorsverkefni. Leitað er að einstaklingi sem getur unnið sjálfstætt og hefur hæfni í mannlegum samskiptum. Laun eru greidd samkvæmt kjarasamningi og stofnanasamningi Náttúrustofu Suðurlands og FÍN. Æskilegt er að umsækjandi geti hafið störf sem fyrst.

 

 

Þegar forstöðumaður Náttúrustofunnar var á ferðinni í fjörunni fyrir norðan Klifið í morgun (6. desember 2006) sá hann að miklar breytingar hafa orðið vegna nýlegs hruns úr Klifinu. Hrunið virðist að mestu hafa komið úr bergstálinu rétt ofan við skriðuna neðan við Klifið norðaustanvert þar sem laggangur gengur í gegnum móbergið. Bergstálið er mjög sprungið þarna og því er von á að meira hruni á næstu vikum og mánuðum og því stórhættulegt að vera þarna á ferðinni. Skriðan sjálf er einnig mjög laus í sér og óstöðug enda er brimið að grafa undan henni. Stærsta heila bergblokkin í fjörunni er varlega áætluð 780 m3 (13m*15m*4 m) eða um 2.000 tonn að þyngd ef miðað er við eðlisþyngdina 2,6 g/sm3. Hér fyrir neðan eru myndir sem teknar voru í morgun.

Enn eru að flækjast hingar fuglar sem öllu jöfnu er ekki að finna á Heimaey. Undanfarna daga hefur mátt sjá hér vepju, hettusöngvara, gransöngvara, söngþresti, svartþresti og fjallafinku.

 

Í gær mátti sjá nokkra olíu- eða grútarblauta æðarfugla í Höfðavík og í Brimurð. Langvían á myndinni var hins vegar í Stafnsnesvík. Ekki tókst að ná neinum fuglanna og ekki er ljóst hvaðan olían eða grúturinn er kominn.

Nokkuð er um flækingsfugla á Heimaey þessa dagana og í gær sást þessi sportittlingur við fiskhjallana. Þar mátti einnig sjá glóbrysting, hettusöngvara, svartþröst og stara auk þúfutittlinga, skógarþrasta og maríuerla. Einn garðsöngvari sást síðan í bænum. Hægt er að fylgjast með flækingsfuglum á Íslandi á síðunum The Icelandic Birding Pages og Fuglar.is

 

Samtök Náttúrustofa halda Náttúrustofuþing í 2. sinn laugardaginn 30. september. Þingið er nú haldið að Bakkaflöt í Skagafirði og er það öllum opið. Dagskrá þingisins má sjá hér ad nedan.

 

Landsmót fuglaáhugamanna 2006 verður haldið í Vestmannaeyjum 13-15. október. Nánari upplýsingar má finna á www.fuglar.is og The Icelandic Birding Pages.

 

Í sumar var farið í þónokkra svölumerkingarleiðangra og veitt var í Elliðaey, Hellisey, Brandi og úti á Stórhöfða.

 

Fyrsta alfiðraða pysjan við Vestmannaeyjar í ár sást syndandi í höfninn í morgun. Hún virtist vera nokkuð vel á sig komin og stakk sér á bólakaf þegar við nálguðumst hana á bátnum og flaut upp aftur skömmu síðar. Fyrst það er ein komin þá eru vonandi fleiri á leiðinni.

 

Það hefur ekki farið framhjá neinum í Vestmannaeyjum að pysjurnar hafa ekki enn látið sjá sig. Í fyrra fannst sú fyrsta þann 12. ágúst en oft byrja þær að koma í kringum Þjóðhátíð. Menn velta nú vöngum yfir því hvað sé eiginlega í gangi. Samspilið milli sjófugla og fæðu í sjónum er gríðarlega flókið og það er ekki hægt að benda á neitt eitt í sambandi við þann fæðuskort sem lundinn berst við núna. Sandsílastofninn virðist vera mjög lítill við Eyjar og lundinn hefur því ekki getað fætt pysjurnar sínar vel í sumar. Stálpuð pysja þarf um þriðjung af þyngd sinni til að komast vel af. Varp hófst einnig mjög seint í vor vegna kuldakasts og það er ein hugsanleg ástæðan fyrir því hve seint pysjurnar eru í ár. Við verðum því bara að bíða og vona að pysjurnar fari að koma og minnum á Pysjueftirlitið og www.lundi.is .

 

Þrír fálkar voru við Sæfjall í morgun við leik og störf. Þetta eru líklega allt ungfuglar og gekk veiðin ekkert hjá þeim þann tíma sem starfsmaður Náttúrustofunnar fylgdist með þeim í morgun. Nokkur hundruð heiðlóur auk hópa af steindeplum, þúfutittlingum og maríuerlum voru í Kinn og því ætti fálkana ekki að skorta æti. Mjög óvenjulegt er að sjá þetta marga fálka á Heimaey. Myndirnar hér fyrir neðan voru teknar í morgun.

Farið var út í Hellisey til að merkja súlur, súluunga og svölur. Leiðangurinn heppnaðist vel og um 60 svölur voru merktar, aðallega sjósvölur (Oceanodroma leucorhoa).

 

Ársskýrsla Náttúrustofu Suðurlands er nú kominn á vefinn. Hægt er að nálgast skýrlsuna hér.

 

Spóar hafa að undanförnu verið mjög áberandi á Heimaey, sérstaklega við Breiðabakka og vestan við Sæfjall og flugvöllinn. Lóur hafa sótt mikið í nýslegin tún og einnig hefur orðið vart við aukinn fjölda tildra, sendlinga og lóuþræla.

Tjaldurinn hefur verið duglegur að fjölga sér í sumar og litlar fjölskyldur sjást spígspora um alla Heimaey. Ungarnir eru orðnir fleygir en eru ennþá háðir foreldrunum, goggur þeirra er rauður með svartan blett fremst og fætur þeirra eru fölbleikir.

 

Fyrr í sumar fékk Náttúrustofan heimsókn frá spænska skrofusérfræðinginum Jacob González-Solís. Hann merkti um 70 skrofur í Ystakletti með hjálp starfsmanna Náttúrustofunnar og setti staðsetningartæki á 20 þeirra. Þann 12. júlí var farið aftur upp í Ystaklett til að athuga ástandið á skrofunum. Ungarnir eru á mörgum stigum, allt frá óútklöktum eggjum til dúnmikilla unga. Eitt eggið tísti og var því unginn alveg við það að klekjast út.

 

Tveir nemendur við jarð- og landfræðiskor Háskóla Íslands hafa nú skilað til Náttúrustofu Suðurlands BS-ritgerðum sínum um rannsóknir á borsvarfi úr hluta borholu Hitaveitu Suðurnesja. Þetta eru þau Sigurveig Árnadóttir, en ritgerð hennar ber titilinn: Efnagreiningar á borsvarfi úr neðri hluta holu HH-08 á Heimaey, og Steinþór Níelsson en ritgerð hans heitir: Efnagreiningar á bergi úr efri hluta borholu HH-08, Vestmanneyjum. Umsjónarkennari þeirra beggja var Sigurður Steinþórsson prófessor. Nánar verður fjallað um þessar rannsóknir hér á síðunni í haust.

Mikið er um erlend fiðrildi á sveimi um Suðurland þessa dagana og er Heimaey þar engin undantekning. Aðallega eru þetta þistil- og aðmírálsfiðrildi.

Fimmtudaginn 11. maí voru nokkrar sandlóur ásamt hópi af tildrum í Víkinni norðan við Stórhöfða. Ein sandlóan var litmerkt og kom í ljós að þetta var kvenfugl sem Vigfús Eyjólfsson merkti á hreiðri þann 19. maí 2005 við bæinn Skipa skammt austur af Stokkseyri. Sást hún á merkingarstað 22. maí sama ár en hreiðrið var síðan rænt og sást hún ekki eftir það. Þetta er fyrsti aflestur á litmerktri sandlóu utan merkingarsvæðanna á Íslandi en aflestrar hafa borist frá stöðum utan Íslands eins og sagt var frá hér á síðunni 15. mars síðastliðinn.

Undanfarna daga hafa nokkrar landsvölur sést á flugi í og við Vestmannaeyjabæ. Myndirnar hér fyrir neðan voru teknar 8. og 10. maí. Síðasta myndin er af hettusöngvara við Skansinn 10. maí.

Áhugi á flækingsfuglum hefur lengi verið til staðar hérlendis og státa Vestmannaeyjar, og  þá sérstaklega Heimaey, af feiknagóðum lista sjaldgæfra tegunda sem sumar hverjar hafa hvergi fundist á Íslandi utan eyjaklasans. Þar á meðal eru hafsvala Oceanites oceanicus frá Suðurhöfum; rengluþvari Ixobrychus exilis, tálþerna Sterna forsteri, tregadúfa Zenaida macroura, rauðkollur Regulus calendula, bandigða Sitta canadensis, bláskríkja Dendroica caerulescens og kúftittlingur Zonotrichia leucophrys frá Norður-Ameríku; og relluhegri Ardeola ralloides, skálmörn Hieraaetus pennatus og trjásvarri Lanius senator frá Evrópu.

Meðfylgjandi frétt er af www.eyjar.net :  Lundinn er sestur upp

Stök heiðlóa sást á Heimaey í gær og svo aftur snemma í morgun. Einnig sáust nokkrir hettumáfar við ræsið út af Eiðinu í gær. Þetta mun vera nokkuð eðlilegur tími fyrir komur þessara fugla. 

Í hádeginu í dag sást tjaldur út við Skansinn og má reikna með að fleiri komi á næstu dögum. Einn eða tveir ungir tjaldar hafa sést á Heimaey af og til í vetur en sá sem sást í hádeginu var fullorðinn fugl sem greinilega var nýkominn.

Eftirfarandi barst frá Vigfúsi Eyjólfssyni:

Dr. Hjalti J. Guðmundsson landfræðingur, framkvæmdastjóri Stefnumótunar og þróunar hjá Umhverfissviði Reykjavíkurborgar heldur erindi um Umhverfismál í sveitarfélögum miðvikudaginn 8. mars. Erindið verður í Rannsóknasetrinu, Strandvegi 50 og hefst klukkan 17.00. Erindið er öllum opið á meðan húsrúm leyfir.

Nú fara farfuglarnir að tínast inn og má búast við að sílamáfur (8. mars) fari að sjást á Heimaey á næstu dögum. Aðrar tegundir sem væntanlega fara hér um á næstunni eru álft (9. mars), grágæs (23. mars), heiðlóa (26. mars), hettumáfur (24. mars), skógarþröstur (22. mars), skúmur (24. mars), stelkur (27. mars) og tjaldur (13. mars). Dagsetningarnar innan sviga sýna hvenær fyrstu fuglarnir komu til landsins á árunum 1998-2002 samkvæmt samantekt Yanns Kolbeinssonar. 

Ester Rut Unnsteinsdóttir doktorsnemi í líffræði við Háskóla Íslands verður með fræðsluerindi í Rannsóknasetrinu föstudaginn 27. janúar klukkan 17.00. Titill erindisins er: Stofnvistfræði hagamúsa (Apodemus sylvaticus) á Kjalarnesi. 

Selurinn á meðfylgjandi myndum hefur sést nokkuð oft undanfarna daga á flotbryggju í höfninni í Vestmannaeyjum. Þetta er líklega kampselur. Veiðihárin sem eru einkenni tegundarinnar eru ljós og löng og standa þétt í níu röðum á þykku skeggstæði.

Samkvæmt frétt á suðurland.is er nú verið að vinna að því að koma Surtsey á heimsminjaskrá Menningarmálastofnunar Sameinuðu þjóðanna á næsta ári. Hér fyrir neðan birtist fréttin í heild sinni.

 

Góð mæting var í fuglaskoðunina sem Náttúrustofa Suðurlands stóð fyrir í gær. Rúmlega 20 manns mættu út á Eiði, flestir strax upp úr 12.30. Hitt var verra að máfarnir létu sig að mestu vanta.

Silkitoppur Bombycilla garrulus eru nær árlegir haust- og vetrargestir hér á landi en fjöldi fugla er nokkuð breytilegur. Ein stærsta ganga silkitoppa virðist hafa verið síðastliðinn vetur en þá sáust meira en 300 fuglar.

Í haust hefur verið óvenjurólegt hvað varðar komur flækingsfugla til Vestmannaeyja. Þó skilaði sér einn afar sjaldséður þröstur frá Norður Ameríku, moldþröstur Catharus ustulatus. Fannst hann í húsagarði við Birkihlíð þann 30. september.

Sjá mátti fjöldannn allan af dauðum lundapysjum þegar fé var sótt í Elliðaey í gær (25. september 2005). Á myndunum hér fyrir neðan má sjá dauðar pysjur utan við holurnar og var ástandið svipað á öðrum stöðum í eynni. Eins og áður hefur komið fram hér á síðunni hefur mikið af dauðum pysjum rekið á fjörur á Heimaey og því ljóst að afföll eru mikil hjá lundanum í ár.

Ian Norman líffræðingur frá Ástralíu var í stuttri heimsókn hjá Náttúrustofu Suðurlands 8-11 .ágúst. Ian hefur m.a. rannsakað súlur við Ástralíu í yfir 20 ár og notaði hann tímann hér til að skoða súlur í Hellisey auk þess sem hann fór með út í Elliðaey til að merkja svölur.

Miðvikudagskvöldið 10. ágúst var farið út í Elliðaey til að merkja sjósvölur og stormsvölur. Það var Yann Kolbeinsson sem sá um merkingarnar en aðrir leiðangursmenn voru Daníel Bermann, Einar Þorleifsson, Freydís Vigfúsdóttir, Ingvar A. Sigurðsson, Fiona Manson og Ian Norman. Merktir voru yfir 200 fuglar í þessari ferð og endurheimtust fimm fuglar, þar af einn sem merktur var í Noregi. Hér fyrir neðan má sjá myndir af sjósvölu og stormsvölu..

 

Surtsey hefur nokkuð verið í umræðunni undanfarið og þá sérstaklega hvort það ætti að opna hana fyrir ferðamönnum. Í könnun sem er í gangi á vefmiðlinum www.eyjar.net vilja um 80% rúmlega 1500 þátttakenda að Surtsey verði opnuð ferðamönnum.

 

Surtsey hefur nokkuð verið í umræðunni undanfarið og þá sérstaklega hvort það ætti að opna hana fyrir ferðamönnum. Í könnun sem er í gangi á vefmiðlinum www.eyjar.net vilja um 80% rúmlega 1500 þátttakenda að Surtsey verði opnuð ferðamönnum.

 

Tveir nýir starfsmenn hafa verið ráðnir tímabundið til Náttúrustofu Suðurlands. Yann Kolbeinsson líffræðingur hefur verið ráðinn í 75% starf til eins árs. Yann vinnur að rannsóknum á Þórshönum og Óðinshönum á Suðurlandi og síðan mun hann fylgjast með fuglalífinu hér á Heimaey.

Það er búið að vera gaman að fylgjast með farfuglunum tínast inn undanfarna daga og hafa gæsahópar verið mjög áberandi. Flestir fljúga í oddaflugi yfir og má á stundum sjá fylkingarnar riðlast þegar þeir lenda í ókyrrð yfir fellunum.

 

Náttúrustofa Suðurlands kynnti tvö verkefni á vorráðstefnu Jarðfræðafélags Íslands þann 9. apríl. Bæði verkefni eru unnin í samstarfi við prófessor Sigurð Steinþórsson hjá Jarðvísindastofnun Háskóla Íslands. Hægt er að nálgast útdrætti verkefnanna hér að neðan

 

Rannsóknir hafa sýnt að fálkaveiki (frounce) er í raun tveir aðskildir sjúkdómar. Er annars vegar um að ræða þráðorminn Capillaria contorta og hinsvegar frumdýrið Trichomonas gallinae.

 

Álft fannst dauð í Herjólfsdal í morgun og er þar líklega kominn önnur þeirra tveggja sem fyrst sáust hér á föstudag. Myndin hér til hliðar var tekin af henni við Brimurð í gær. Ekki voru sjáanlegir neinir áverkar á fuglinum og því er ekki ljóst hvers vegna hann drapst.

Tvær álftir sáust koma af hafi við Brimurð á föstudag og flugu þær svo áfram norður eftir Heimaey. Þær héldu síðan til hér yfir helgina og sást önnur þeirra á flugi yfir bænum nú í morgun.

 

Fálkinn sem fannst dauður í gær var fjarri sinni heimaslóð þar sem hann var merktur sem ungi (karlfugl) í hreiðri á Melrakkasléttu 21. júní á síðasta ári. Að sögn Ólafs Nielsen hjá Náttúrufræðistofnun Íslands er þetta með lengri ferðalögum fálka hér á landi, um 370 km á milli merkingar- og endurheimtustaðar. Ef einhverjar fréttir fást af dánarorsök eftir krufningu fuglsins verða þær birtar hér á síðunni.

 

Dauður fálki fannst í skriðunni neðan við Blátind í dag. Þetta er ungfugl og líklega sá sami og sást hér í kringum áramótin og sagt var frá hér á síðunni 11. febrúar síðastliðinn. Fuglinn er merktur og verður honum komið til Náttúrufræðistofnunar við fyrsta tækifæri.

Náttúrustofa Suðurlands í Vestmannaeyjum óskar eftir að ráða náttúrufræðing í fullt starft. Hugsanlegt er að vinnan geti að einhverju leyti nýst til framhaldsnáms. Laun eru greidd samkvæmt kjarasamningi milli Náttúrustofu Suðurlands og Félags íslenskra náttúrufræðinga. Æskilegt er að umsækjandi geti hafið störf sem fyrst.

Fuglalífið á Heimaey hefur verið nokkuð fjörlegt það sem af er ársins og minna virðist vera að reka af dauðum svartfugli og æðarfugli á fjörurnar. Mest ber á snjótittlingum sem fara um bæinn í stórum hópum og reyna að forðast að verða köttum eða smyrlum að bráð.

Síðustu vikur hefur heimasíða Náttúrustofu Suðurlands verið óvirk vegna bilunar á netþjóni. Enn er ekki ljóst hvort hægt verður að setja síðuna upp aftur eins og hún var en á meðan hefur gömul útgáfa af heimasíðunni verið sett upp til bráðabirgða.

 

Nokkuð hefur verið um að dauða svartfugla reki á fjörur á Heimaey og einnig er nokkuð um dauðan æðarfugl. Dagana 15-16. janúar 2005 voru fjörur Heimaeyjar gengnar og kíkt eftir dauðum fuglum. Það kom á óvart hversu mikið fannst af dauðum æðarfugli, t.d. voru 11 dauðir æðarfuglar á Æðasandi. Einnig fannst mikið af haftyrðlum og langvíum, fimm álkur, 4 teistur og einn lundi.

 

Undanfarið hafa verið gerðar miklar breytingar á vef Náttúrustofu Suðurlands. Þó vefurinn sé langt í frá að vera tilbúinn þá var hann opnaður í dag og eldri vefur tekinn út. Á næstu vikum verður gengið frá þeim síðum sem settar hafa verið inn auk þess stefnt er að því að koma reglulega með nýtt efni hér á fréttasíðuna.

 

Rúmlega 30 dauðir svartfuglar fundust á eyrinni á móts við Klettsvík og í Víkinni 29. janúar síðastliðinn. Farið var með þrjá fugla (tvo haftyrðla og eina álku) til Náttúrufræðistofnunar Íslands þar sem þeir voru krufðir. Í ljós kom að fuglarnir höfðu fallið úr hor, líkt og svartfuglar sem hafa verið að finnast í fjörum víða annarsstaðar á landinu.